logo przewodnik sudecki
logo horsky

Przewodnik Sudecki

Pilot Wycieczek

Damian Sadowski

tel. +48 661692613

logo małe

Sudety Zachodnie

 

Sudety Zachodnie

 

 * Kaplica cmentarna św. Michała Archanioła w Jeleniej Górze *

 

* Kaplica cmentarna *

✅ Współrzędne: 50.890856170299706, 15.744941995355203

✅ Dojazd – nawiguj

✅ Pasmo: Kotlina Jeleniogórska

⚠️Obszar chroniony: cmentarz wpisany jest do rejestru zbytków

🟢 Zgodnie ze starożytnymi i wczesnochrześcijańskimi zwyczajami przy miastach – „polis”, od wieków zakładano „miasta umarłych” – „nekropolis”. Miasto Jelenia Góra, podążając za tą tradycją w latach 1874 – 1876 zakłada nowy cmentarz w południowej części (obecnie ul. Sudecka). Początkowo niewielkie założenie zaczęło się dość szybko rozrastać. Ok 1900 r. do cmentarza przyłączono kolejne działki z polami grzebalnymi. Następne dołączono w 1910 r. W tym też roku powołano specjalną komisję przy Radzie Miasta, celem budowy nowej kaplicy cmentarnej z krematorium. Prace projektowe zlecono jeleniogórskiemu radcy budowlanemu Richardowi Kuhnemannowi. Projekt zatwierdzony został 10 listopada 1910 r. Prace budowlane ruszają w 1913 r., na nowo dołączanej parceli do cmentarza. Kaplica została wzniesiona w stylu eklektycznym. Posiada trzy nawy zakończone od strony wschodniej prezbiterium a od zachodniej kwadratową kruchtą. Przy wejściu do kaplicy wybudowano cylindryczną wieżę, stanowiącą klatkę schodową, prowadzącą na mały balkon wewnętrzny znajdujący się nad wejściem. Tam też usytułowane zostały organy wykonane przez Theodora Mannberga z Lipska. Całość budowli zamyka dwuspadowy dach z sygnaturą w środkowej części. W tej małej wieży umieszczony został dzwon o wadze 184 kg, odlany w pracowni Franza Schilinga w Apoldzie w Turyngii. Piec krematoryjny wybudowany został przez firmę J.A.Topf & Sohne z Erfurtu. Umieszczony został w dwukondygnacyjnych podziemiach kaplicy. Ciekawym rozwiązaniem był tu specjalny mechanizm transportujący trumnę z wnętrza kaplicy do pieca. Mechanizm ten skonstruowała firma Busckhard & Ziesler z Chemnitz. Fasadę kaplicy, wykonaną przez firmę Simlinger & Gohde z Wrocławia, od strony wejścia głównego, zdobią płaskorzeźby dzieci gaszące pochodnie życia. Nad nimi umieszczona jest neogotycka rozeta, a następnie 3-metrowej wysokości płaskorzeźba przedstawiającą Michała Archanioła, wspartego o miecz. U jego stóp znajduje się data 1914, mówiąca o zakończeniu budowy. 

Po uruchomieniu kaplicy i krematorium w 1914 r. utworzono po przeciwnej stronie tzw. Pole Urnowe w Lasku Brzozowym.

Po 1945 r. krematorium przestało funkcjonować, a obok niemieckich grobów powoli pojawiały się polskie. Z biegiem czasu niemieckie groby pozbawione opieki zaczęły popadać w ruinę, były niszczone i dewastowane a następnie zastępowane polskimi.

Dzisiaj na cmentarzu w przewadze odnaleźć można polskie groby zarówno chrześcijańskie jak i świeckie. U stóp kaplicy w specjalnie wydzielonej kwaterze znajdują się również groby żołnierzy sowieckich. Gdzie nie gdzie tylko jeszcze można odnaleźć tu groby poniemieckie lub ich podwaliny na których powstały groby polskie. Częściowo zachowało się tu również Pole Urnowe a w nim m.in. nagrobek Artura Hartunga, pierwszego nadburmistrza Jeleniej Góry, w latach 1904 – 1919.    

© 2023 Damian Sadowski         Używam plików cookie!

logo małe