logo przewodnik sudecki
logo horsky

Przewodnik Sudecki

Pilot Wycieczek

Damian Sadowski

tel. +48 661692613

logo małe

Sudety Zachodnie

 

Sudety Zachodnie

 

 * Kościół św. Jana Chrzciciela i Katarzyny Aleksandryjskiej *

* Kościół romański *

✅ Współrzędne: 51.01817895635415, 15.887841847923653

✅ Dojazd – nawiguj

✅ Pasmo: Pogórze Kaczawskie

Więcej informacji i cennik na stronie: https://www.facebook.com/JaniKatarzyna

🟢 Późnoromański kościół św. Jana Chrzciciela i Katarzyny Aleksandryjskiej wybudowany został w drugiej połowie XIII w., w miejscu drewnianego kościoła z 1195 r. Stanowi jeden z najcenniejszych zabytków architektury w regionie. Kościół zbudowany jest z kamienia łamanego z piaskowcowymi elementami w narożnikach, portach i obramowaniach okien. Początkowo była to budowla jednonawowa z prezbiterium i absydą. W 1428 r. po niewielkich zniszczeniach spowodowanych przez husytów, kościół został otoczony murem obronnym. Po pożarze w 1482 r., w pierwszej dekadzie XVI w. kościół został częściowo przebudowany. Podczas remontu przebudowano dwa okna w ścianie południowej, dobudowano przybudówkę przy ścianie południowej oraz w 1507 r. wybudowano wieżę. Prezbiterium przykrywa sklepienie krzyżowo-żebrowe, natomiast nawę kościoła zamyka od góry drewniany strop podparty dwiema kolumnami z drewna jodłowego.

W dokumentacji obecny kościół pojawia się w roku 1268, funkcjonując jako kościół parafialny dla pobliskich wsi. Po lokacji miasta Świerzawa w 1295 r. stał się kościołem miejskim. Funkcję tą pełnił do 1391 r., kiedy wybudowany został nowy kościół w centrum miasta. Wówczas stał się kościołem filialnym. W XIV w. świątynia, po zniszczeniu kaplicy w Sędziszowej, zyskała dodatkowo drugiego patrona – św. Katarzynę Aleksandryjską. W 1552 r. przejęty został przez ewangelików. W Ich rękach pozostawał pond sto lat, bo aż do 1654 r. Za sprawa ewangelików, w 1562 r. wybudowana została drewniana empora oraz w 1613 r ambona, która nie przetrwała do dnia dzisiejszego.  Po ponownym przejęciu przez katolików kościół ten powoli tracił na znaczeniu. Od 1713 r. zaczął pełnić jedynie rolę kościoła cmentarnego, gdzie odprawiano jedynie msze święte żałobne i odpustowe. W latach 1875 – 1878 przejęty została na krótko przez protestantów.

Kościół wielokrotnie był remontowany. W I poł. XIX w. wymieniono stropy i przebudowano empory. W latach 1903-1904 dokonano konserwacji ołtarza. W latach 1923-1924 wymieniono więźbę dachową i pokrycie dachów, a w 1929 odnowiono hełm wieży. Ponownie drewniany gont wymieniono w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX w.

Po II wojnie światowej, opuszczony kościół stopniowo niszczał aż do lat 50-tych. Wówczas z świątyni wywieziono większość wyposażenia w tym gotycki ołtarz z 1498 r., który obecnie znajduje się w kościele św. Marcina w Poznaniu. W latach 70-tych rozpoczęto prace konserwatorskie odkrytych tu średniowiecznych polichromii w ścianach nawy, w prezbiterium oraz absydzie. Prace te trwały do 2001 r.

W 2003 r. wnętrza kościoła zostały udostępnione do zwiedzania.

🟢 Polichromie

Do najcenniejszych polichromii zaliczyć należy m.in. malowidła w absydzie. Związane są one z symboliką Drzewa Życia. Malowidła te najprawdopodobniej powstały tu jako pierwsze. Równie cennymi malowidłami są Ukrzyżowanie znajdujące się na północnej ścianie prezbiterium oraz XIV w. gotyckie malowidła w nawie. Nawiązują one do życia św. Katarzyny Aleksandryjskiej oraz postać św. Krzysztofa.

🟢 Epitafia

W ściany i posadzkę kościoła wkomponowane są liczne kamienne epitafia z różnych okresów. Odnaleźć tu można m.in. epitafia członków rodzin rycerskich takich jak von Zedlitz, von Hochberg czy von Niptsch.  

🟢 Portal

Kamienny portal stanowi doskonały przykład późnoromańskiej rzeźby architektonicznej. Motyw Drzewa Życia umieszczony w tympanonie nawiązuje do treści najstarszych malowideł w absydzie.

© 2023 Damian Sadowski         Używam plików cookie!

logo małe