logo przewodnik sudecki
logo horsky

Przewodnik Sudecki

Pilot Wycieczek

Damian Sadowski

tel. +48 661692613

logo małe

Sudety Zachodnie

 

Sudety Zachodnie

 

 * Małe Organy Myśliborskie *

 

* Małe Organy *

Współrzędne: 51.02165100242569, 16.125779377761756

✅ Dojazd – nawiguj

Pasmo: Pogórze Kaczawskie

Szlaki: nieopodal skał przebiega szlak czerwony i żółty „Szlak Wygasłych Wulkanów” oraz bardzo ciekaw ścieżka edukacyjna „Szlak Salamandry”

Dojście i czas: najdogodniejszym miejscem startu jest parking (w sezonie letnim często płatny) w Myśliborzu, nieopodal Centrum Edukacji Ekologicznej i Krajoznawstwa “Salamandra”. Z parkingu kierujemy się na południowy wschód trzymając się ścieżki edukacyjnej „Szlak Salamandry”. Osobiście polecam również wycieczkę całą ścieżką edukacyjną której początek znajduję się w miejscowości Jakuszowa.   

⚠️ Obszar chroniony: pomnik przyrody od 1965 r.

🟢 Małe Organy Myśliborskie, będące jednym z najciekawszych odsłonięć powulkanicznych w Sudetach, kryją się dość skromnie w lesie grabowo-klonowo-lipowym, we wschodniej części bazaltowego wzniesienia Rataj (350 m), na Pogórzu Kaczawskim. Odsłonięcie to powstało dzięki działalności dawnego kamieniołomu funkcjonującego tu od XVII w do ok I wojny światowej. Jest to system spękań powstałych wskutek zastygania lawy w kominie wulkanicznym i zmniejszania jej objętości. Powstały w ten sposób cios słupowy zwęża się ku wierzchołkowi. Centralną część, odsłoniętego wyrobiska o wysokości ok 20 m, budują słupy pionowe o grubości kolumn ok 20 – 30 cm. W partiach bocznych natomiast słupy pochylają się ku środkowi. Ciekawym odsłonięciem jest również boczna część dawnego kamieniołomu od strony południowej, gdzie kolumny układają się w sposób poziomy przez co można zobaczyć ich przekrój poprzeczny, w którym przybierają formę sześcio-, pięcio- i czteroboków. Układ spękań zarówno pionowych jak i poziomych świadczą o krótkotrwałej i jednorazowej działalności wulkanicznej mającej tu miejsce ok 20 mln lat temu.  

Ciekawostką na skałach w tym miejscu są rdzawe pierścienie układające się przy ich krawędziach. Są to tzw. Pierścienie Lieseganga, powstające w wyniku chemicznej segregacji tlenków żelaza podczas wietrzenia w przepuszczalnych skałach magmowych.

Wzgórze Rataj jest to doskonały przykład neku, czyli wzniesienia twardzielcowego, będącego jedynie pozostałością skał (twardziel) powstałych jako wypełnienie dawnego komina wulkanu.

W wczesnym średniowieczu na wzniesieniu tym znajdował się gród obronny po którym zachowały się dwa ciągi wałów i rozdzielająca je sucha fosa. Na przełomie XIV–XV w dodatkowo w tym miejscu powstał murowany zamek-strażnica po którym niemalże dziś nie ma już śladu.

© 2023 Damian Sadowski         Używam plików cookie!

logo małe