logo przewodnik sudecki
logo horsky

Przewodnik Sudecki

Pilot Wycieczek

Damian Sadowski

tel. +48 661692613

logo małe

zamki i pałace

 

zamki i pałace

 

 * Zamek w Bolkowie *

 

* Zamek w Bolkowie *

✅ Współrzędne: 50.92184113852788, 16.097793596331016

✅ Dojazd – nawiguj

Szlaki: Zamek w Bolkowie usytuowany jest na szlaku zielonym – Szlak Zamków Piastowskich

✅ Pasmo: Góry Kaczawskie

✅ Więcej informacji i cennik na stronie: http://www.zamek-bolkow.info.pl/

🟢 Zamek w Bolkowie należy do najstarszych i najbardziej interesujących zachowanych zabytków średniowiecznego budownictwa obronnego w Polsce.

Położony jest na wzgórzu wznoszącym się  na wysokość 396 m n.p.m., którego południowo-wschodnie łagodne zbocze, obniża się w kierunku miasta, a północne stromo opada w kierunku Nysy Szalonej.

Pierwsza udokumentowana wzmianka o zamku pojawia się w 1277 roku. Właścicielem był wówczas książę legnicki Bolesław II Rogatka, prawdopodobnie założyciel twierdzy.

Zamek składa się z dwóch części, pierwotnej gotyckiej i renesansowej. W południowo – wschodniej części gotyckiej, wznosi się wieża klinowa, której ostroga wzmocniona obrobionymi i zaostrzonymi ciosami żółtego i czerwonego piaskowca skierowane jest w stronę największego zagrożenia, w tym wypadku miasta. Taka konstrukcja powodowała „ześlizgiwanie” się pocisków po murze. Wieża posiada cztery kondygnacje o średnicy od 12,3 do 15 metrów i łącznej wysokości 28 metrów. Grubość murów w przyziemiu wynosi 4,5 metra. Wejście do wieży znajduje się na wysokości 9 metrów, do którego prowadziły drewniane schody, które z łatwością można było zniszczyć, dzięki czemu stawała się ona jeszcze trudniejsza do zdobycia. W dolnej jej części znajdował się loch głodowy, do którego dostęp prowadził z góry, z wnętrza wieży. Na wyższe kondygnacje prowadzą schody umieszczone w grubości muru, oświetlone rzadko rozproszonymi okienkami. Na szczycie znajduję się pomost otoczony szeregiem strzelnic. Prawdopodobnie pierwotnie od strony południowo-wschodniej, w miejscu ostrogi muru istniał wysunięty ganek obronny.

Z wieży, na północnym-wschodzie widać Przedgórze Sudeckie, ze Wzgórzami Strzegomskimi, na południowym wschodzie i południu Góry Wałbrzyskie z Trójgarbem, a na zachodzie i północnym zachodzie Góry Kaczawskie.

W 1279 roku zamek wraz z całym księstwem świdnickim obejmuje książę Bolko I, po jego śmierci 1303 roku władzę przejął jego syn Bernard, a w 1326 roku Bolko II Mały.

W latach 1301-1368 książęta Bernard i Bolko II Mały dokonali rozbudowy i umocnienia zamku. Rozbudowano wówczas  umocnienia bramne, wykopano na dziedzińcu studnię, powiększono  południowo – wschodni budynek mieszkalno-gospodarczy. Część budynku najbardziej wysunięta na południowy wschód posiadała trzy kondygnacje, przechodzące w dwie. Trzecie piętro zajmowała kaplica o gotyckim sklepieniu żebrowym, niższe kondygnacje pełniły rolę pomieszczeń mieszkalnych i sal reprezentacyjnych. Parter przeznaczony był dla pomieszczeń gospodarczych. Klatki schodowe i wejścia na poszczególne piętra znajdowały się na zewnątrz budynku, od strony dziedzińca.

W 1345 roku zamek czterokrotnie zostaje szturmowany przez wojska czeskie, jednak wraz z miastem nie zostaje zdobyty. 

Po śmierci Bolka II Małego w 1368 roku zamek odziedziczyła wdowa po nim księżna Agnieszka, a po jej śmierci w 1392 roku, twierdza przeszła pod panowanie Korony czeskiej.

W 1463 roku zamek został zdobyty przez króla czeskiego Jerzego z Podiebradu. Osadził on w nim rycerza Jana von Tschirna, który zajął się rozbojem. Doprowadziło to do zbrojnej wyprawy mieszczan wrocławskich i świdnickich na zamek w 1468 roku. Po zdobyciu twierdzy Jana von Tschirna powieszono, a miasto wraz zamkiem przekazano pod opiekę królowi Maciejowi Korwinowi.

W 1493 roku, po sześciotygodniowym oblężeniu, zamek zdobył w imieniu czeskiego władcy, Władysława Jagiellończyka, książę cieszyński Kazimierz II. Po roku król czeski przekazuje zamek w zastaw Fabianowi von Tschirnhaus.

Na początku XVI wieku zamek został przekazany przez cesarza Ferdynanda I wrocławskiemu biskupowi Jakubowi von Slaza w dożywocie.

Biskup na polecenie monarchy w 1540 roku przystąpił do modernizacji warowni. Prace prowadzone były pod nadzorem znanego na Śląsku architekta włoskiego Jakuba Parrowa. W wyniku rozbudowy, która trwała do 1549 roku, zamek otoczono drugimi murami obronnymi wzmocnionymi przez dwie basteje. Przebudowano budynki mieszkalne i wieżę, które otrzymały attykowe zwieńczenia w kształcie jaskółczych ogonów i półkoli. Wieżę połączono gankiem z dawnym domem mieszkalnym. W północnym narożniku zamku wybudowano trzykondygnacyjny budynek mieszkalny, tzw. dom kobiet. Budynek ten posiadał zewnętrzną klatkę schodową, która łączyła się krużgankami z budynkami mieszkalnymi. 

Po śmierci biskupa w 1543 roku dobra zamkowe przeszły jako posiadłość lenna na jego rodzinę.

Od 1570 roku zamek stał się własnością Mateusza von Logau, a następnie przeszedł  w posiadanie rodziny von Zedlitz.

Na początku XVII wieku dobudowano do renesansowego budynku loggię, od strony dziedzińca.

W okresie wojny trzydziestoletniej, zamek dwukrotnie był oblegany w latach 1640 i 1642. Zdobyty został dopiero w 1646 roku przez wojska szwedzkie pod wodzą generała Wittenberga. Zniszczeniu uległy wówczas trzy basteje i fragmenty murów.

Komendantem zamku został kapitan von Luck, który częściowo remontuje szkody powstałe na skutek działań wojennych.

W 1650 roku Szwedzi opuszczają zamek, który powraca do rodziny von Zedlitz. Ostatnimi właścicielami bolkowskiej warowni z rodu von Zedlitz, były cztery siostry, które w 1703 roku, sprzedały zamek klasztorowi cystersów w Krzeszowie. Po sekularyzacji dóbr zakonnych w 1810 roku, twierdza przeszła na własność pruskiego skarbu państwa i popadła w zupełną ruinę.   

Pierwsze prace konserwacyjne podjęto w 1850 roku,  a kontynuowane były w 1893 roku. W okresie międzywojennym kilkukrotnie były prowadzone badania i prace zabezpieczające zamek. Na parterze domu kobiet mieściło się schronisko, a wyższe  kondygnacje zajmowało muzeum.

Obecnie na terenie zamku znajduje się Odział Muzeum Karkonoskiego w Jeleniej Górze.

© 2023 Damian Sadowski         Używam plików cookie!

logo małe